كردن « تثير » : پراكنده مىكند يا حركت مىدهد . سقناه : سوق : راندن . « سقناه » سوق داديم آن را . نشور : نشر : گستردن و گسترش . به معنى : زنده كردن نيز آيد « نشر اللَّه الموتى و انشرهم : احياهم » على هذا ، نشور به معنى زنده شدن است . نطفه : آب كم و آب صاف شده ، چنان كه در مجمع ( حج / 5 ) فرموده است ، راغب گويد : « النطفة : الماء الصافى » در كلام امير المؤمنين صلوات اللَّه عليه به آب بزرگ نيز نطفه اطلاق شده است چنان كه درباره رودخانهء نهروان فرموده « مصارعم دون النطفة » خطبهء 59 . عذب : گوارا ، فرات : بسيار گوارا . در اقرب الموارد آمده : « العذب . . . : الطيب و المستساغ من الشراب و الطعام » و در مجمع البيان آمده : « الفرات : اعذب المياه » . ملح : ( به كسر اوّل ) شور . ملوحه و ملاحه : شورى . اين كلمه فقط دو بار در قرآن آمده است : فاطر / 12 ، فرقان / 53 . اجاج : آب شور كه به تلخى زند . در قاموس گويد : ماء اجاج آبى است كه شور و تلخ باشد . طرى : تازه . راغب گويد : « غضا جديدا » . مواخر : مخر : شكافتن و جارى شدن . « مخرت السفينة مخرا : جرت » ماخر به معنى شكافنده و جارى شونده ، جمع آن مواخر است . يولج : ولوج : داخل شدن . ايلاج : داخل كردن . قطمير : ( بكسر قاف ) پوست هسته خرما ، شيار هسته ، نقطه سفيد در